Jak odnaleźć siebie po porodzie i zadbać o potrzeby mamy oraz dziecka?

Radość, smutek, lęk i rozdrażnienie mogą pojawiać się obok siebie. Wpływają na nie między innymi zmiany hormonalne, ból, niedobór snu i odpowiedzialność za dziecko. Więź z niemowlęciem również nie zawsze przychodzi natychmiast. U części rodziców rozwija się stopniowo, podczas codziennego kontaktu.

Zamiast oceniać swoje uczucia, spróbuj je zauważyć. Proponuję krótkie pytanie: „Co teraz czuję i czego potrzebuję?”. Odpowiedź „jestem rozdrażniona, potrzebuję zmiany przy opiece” pomaga przejść od samooskarżeń do konkretnej prośby.

Możesz oprzeć stopy o podłogę i przez chwilę oddychać spokojnie, bez forsowania głębokich wdechów. To sposób na krótkie zatrzymanie, nie metoda leczenia. Jeśli skupienie na oddechu zwiększa napięcie, rozejrzyj się i nazwij kilka przedmiotów wokół siebie.

Baby blues to przejściowa płaczliwość, chwiejność nastroju i drażliwość, które zwykle pojawiają się w pierwszych dniach po porodzie i ustępują w ciągu dwóch tygodni. W tym czasie potrzebujesz odciążenia i uważności bliskich. Nie każdy trudny stan po porodzie jest jednak baby blues.

Jeśli obniżony nastrój, utrata zainteresowań, silny lęk, poczucie bezwartościowości lub trudności w codziennym funkcjonowaniu utrzymują się dłużej, nasilają albo od początku są ciężkie, skontaktuj się z lekarzem lub psychiatrą. Nie czekaj dwóch tygodni, gdy cierpienie jest duże. Depresja poporodowa może rozwinąć się także w kolejnych miesiącach.

Omamy, urojenia, silne splątanie lub wyraźne pobudzenie z niemal całkowitym brakiem snu wymagają pilnej oceny psychiatrycznej. Mogą wskazywać na psychozę poporodową. Bliska osoba powinna zostać z mamą i zapewnić dziecku bezpieczną opiekę.

Myśli o samobójstwie lub skrzywdzeniu dziecka wymagają pilnej pomocy. W zagrożeniu życia dzwoń pod 112. Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym: 800 70 2222. Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111.

Odpoczynek nie jest nagrodą za wykonane obowiązki. Jest potrzebą organizmu, który regeneruje się po ciąży i porodzie. Krótka herbata może być przyjemna, ale nie zastąpi snu ani realnego podziału opieki. W mojej pracy szukam z mamą przede wszystkim tego, co można zdjąć z jej barków.

• Sen: ustal z bliską osobą, kiedy przejmie przewijanie, uspokajanie lub inne zadania, abyś mogła odpocząć z uwzględnieniem sposobu karmienia.
• Jedzenie i picie: poproś o gotowy posiłek i przygotowanie napoju w miejscu, w którym najczęściej karmisz.
• Regeneracja: dostosuj aktywność do samopoczucia i zaleceń medycznych. Nie narzucaj sobie szybkiego powrotu do ćwiczeń.

Utrzymujący się ból, nasilone osłabienie czy problemy z gojeniem omów z położną lub lekarzem. Nie wszystko, co trudne po porodzie, ma podłoże psychiczne.

Po narodzinach dziecka relacja często skupia się na organizacji dnia. Bliskości nie odbudowuje jednak wyłącznie wspólna randka. Ważne są sprawiedliwy podział zadań i poczucie, że druga osoba dostrzega Twój wysiłek.

Zachęcam do krótkiej rozmowy: „Co było dziś trudne? Co pomogło? Czego potrzebuję jutro?”. Zamiast „pomagaj więcej” spróbuj: „Przejmij wieczorne przewijanie i usypianie, żebym mogła spokojnie zjeść”. Ustalcie także, kto pamięta o zakupach, wizytach i zapasach, nie tylko kto wykonuje polecenia.

Czułość może oznaczać rozmowę, przytulenie albo uszanowanie potrzeby samotności. Powrót do seksu nie ma jednego terminu dla wszystkich i wymaga Twojej gotowości. Jeśli wychowujesz dziecko bez partnera, podobne ustalenia możesz zrobić z inną zaufaną osobą.

Nie musisz wracać do dawnej wersji siebie ani udowadniać, że macierzyństwo niczego nie zmieniło. Możesz jednocześnie cenić rolę mamy i potrzebować doświadczeń niezwiązanych z opieką. Twoje zainteresowania nie tracą znaczenia, nawet jeśli chwilowo brakuje na nie czasu.

Proponuję zapisać trzy rzeczy, które były dla Ciebie ważne przed porodem, i sprawdzić, które nadal są aktualne. Wybierz jedną małą możliwość kontaktu z nimi: rozmowę z przyjaciółką, kilka stron książki, chwilę rysowania. Jeśli dziś nie masz siły, to informacja o zasobach, nie porażka. Nie zamieniaj przyjemności w kolejne zadanie do odhaczenia.

Wsparcie działa najlepiej, gdy jest konkretne. Zamiast ogólnego „daj znać”, warto ustalić, kto przyniesie obiad, zrobi zakupy lub zostanie z dzieckiem. Wybierz osoby, przy których nie musisz udawać, że wszystko jest dobrze.

• Minimum na dziś: podstawowa opieka, jedzenie i odpoczynek. Porządki mogą poczekać.
• Granice odwiedzin: możesz skrócić wizytę albo odmówić przyjmowania gości.
• Plan na przeciążenie: zapisz, do kogo zwrócisz się o odciążenie i gdzie uzyskasz pomoc specjalistyczną.